اسلام در سرزمین امپراتوری سابق روسیه: فرهنگ دایرةالمعارفی (ج1)

اسلام در سرزمین امپراتوری سابق روسیه: فرهنگ دایرةالمعارفی (ج1)
تصویر جلد کتاب
اطلاعات نشر
با حمایت
بنیاد مطالعات اسلامی روسیه
قالب: کتاب
زبان: روسی

این کتاب شامل مقالات تجدید نظر شده و تکمیلی از سه شماره اول اسلام در سرزمین امپراتوری سابق روسیه: فرهنگ دایرةالمعارفی (جزء1، جزء2 و جزء3)، که در سالهای 1998-2001 منتشر شده است. ترتیب الفبایی جدید 255 مقاله در این جلد، حاوی اطلاعاتی در مورد اسلام در قلمرو امپراتوری سابق روسیه از آغاز ورود تا زمان حاضر است. مطابق رویکرد روش شناختی، این اثر ادامه فرهنگنامه دائرةالمعارف "اسلام" (مسکو: 1991)، و از لحاظ محتوا مکمل آن است. مقالات به چهره‌های مسلمان، مکان‌های عبادت، طریقت‌ها و اصطلاحات صوفیانه، مدارس و معارف اسلامی، قرآن در روسیه و غیره اختصاص یافته است.

اسلام در روسیه نه تنها موضوعی آکادمیک است؛ بلکه یک عامل مهم در زندگی اجتماعی و سیاسی است. هدف از انتشار این مقالات ارائه اطلاعات عینی در مورد اسلام است و از این طریق گامی در جهت ایجاد تفاهم و پذیرش قومی موجود در فضای پس از شوروی است.

مدخل‌ها

• ابراهیم حضرت (شیخ نقشبندی ازبکستان) (ج1، ص155)؛ بختیار باباجانوف
• ابراهیم گلشنی (ج1، ص115)؛ نسرین الکساندروا
• ابوذر (مسجد) (ج1، ص21)؛ حنیفه نادروا
• ابوسعید میخانی (ج1، ص19)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• ابومسلم (از قهرمانان شمال‌شرق قفقاز) (ج1، ص15)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• اُتین (اصطلاح عبادی ازبکی) (ج1، ص321)؛
• احمد الغضائری (ج1، ص104)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• احمد الیمنی (ج1، ص42)؛ آ. ر. شیخ‌سعیداف
• اداره مرکزی روحانیت مسکو (ج1، ص435)؛ پ. آ. اوتیابای کریمی؛ د. د. عظمت‌اف
• اروپای شرقی (ج1، ص92)؛ انَس خالدوف
• استرلیباش‌اوا (ج1، ص366)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• استرلیتاماق (ج1، ص366)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• الاسحاقیه (از فرق شیعی) (ج1، ص163)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• اسکندر پاشا (پاشا اسکندر، اسکندر مقدونی) (ج1، ص157)؛ سرگی آباشین
• اسماعیل بیگ گاسپرینسکی (ج1، ص110)؛ س. م. اسحاق‌اف
• اصول جدید (ج1، ص398)؛ ، مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• امام بخاری (ج1، ص78)؛ استانیسلاو پروزوروف ، ر.ر. توختایف
• امیر علیشیر نوائی (ج1، ص298)؛ افتاندیل ارکین‌اف، بختیار باباجانوف
• انجمن روحانیان مسلمان اورنبورگ (=اورنبورگ مسلمان دینیه نظارتی) (ج1، ص319)؛ د. د. عظمت‌اف
• الاندراسبانی (ج1، ص32)؛ استانیسلاو پروزوروف
• اوجاقبیر (ج1، ص394)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• اوک‌سویاک (ج1، ص318)؛ سرگی آباشین
• اولیا (ج1، ص315)؛ س.م. دئمیدوف
• اوماخان کاچایف (ج1، ص191)؛ جولیتا مسخیدزه
• ایج‌بوبی (مدرسه‌ای در تاتارستان) (ج1، ص156)؛ ر.ر. صالح‌اف
• ایسخیج باب (ج1، ص164)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• ایشان (عنوان) (ج1، ص164)؛ سرگی آباشین
• آبِزها = حافظ‌ها (ج1، ص21)؛ آ. یو. خابوتدینوف
• آرچمان آتا  (ج1، ص41)؛ س.م. دئمیدوف
• آرسلان باب (ج1، ص40)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• آسان الگا (ج1، ص42)؛ حنیفه نادروا
• آسیای میانه (ج1، ص436)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• باب الابواب (ج1، ص45)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• بارتولد (ج1، ص50)؛ انَس خالدوف
• باشقوردستان (ج1، ص57)؛ آ. ب. یونس‌اف
• بربری (گروهی قومی) (ج1، ص49)؛ لوتس ژهاک
• برهان الدین قیلیج (ج1، ص76)؛ سرگی آباشین
• البصیره (ج1، ص55)؛ الکسی خیسمتولین
• بطل حاجی (ج1، ص56)؛ جولیتا مسخیدزه
• بلغار (مسجدی در کازان) (ج1، ص73)؛ حنیفه نادروا
• بلوچ‌ها (ج1، ص65)؛ لوتس ژهاک
• بورگا کاش (مقبره‌ای در اینگوش) (ج1، ص72)؛ جولیتا مسخیدزه
• بوغاز داشی (ج1، ص71)؛ س.م. دئمیدوف
• بهاءالدین بلغاری ویسی (ج1، ص82)؛ میخائیل کمپر
• بی‌بی خانیم (مسجد جامعی در سمرقند) (ج1، ص67)؛ د. عبدالله‌یف
• پای کلان (ج1، ص327)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا
• پَرنجه (ج1، ص323)؛
• پُره‌دوز، خواجه (ج1، ص331)؛
• پنجه (ج1، ص323)؛ بختیار باباجانوف
• پیر (ج1، ص325)؛ سرگی آباشین
• تاتارستان (ج1، ص371)؛
• تُرکِ جَندی (ج1، ص388)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا
• ترکمنستان (ج1، ص389)؛ س.م. دئمیدوف
• الترمذی (ج1، ص377)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا
• التصرّف (ج1، ص370)؛ الکسی خیسمتولین
• تمبر مسلمانان (ج1، ص283)؛
• توبه (مسجد) (ج1، ص375)؛ حنیفه نادروا
• توِر (شهر) (ج1، ص376)؛
• توره (ج1، ص387)؛ سرگی آباشین
• توغ (ج1، ص384)؛ بختیار باباجانوف، اِلیزاوِتا نِکراسووا
• توقایف‌ها (ج1، ص385)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• جذبه (ج1، ص133)؛ الکسی خیسمتولین
• جمشدی (گروه قومی) (ج1، ص136)؛ لوتس ژهاک
• جوما (مسجد جمعه دربند) (ج1، ص139)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• جینه (کتاب) (ج1، ص135)؛ جولیتا مسخیدزه
• چچن ـ اینگوش (ج1، ص443)؛ جولیتا مسخیدزه
• چخار بکر (ج1، ص455)؛ بختیار باباجانوف، آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف، الیزاوِتا گاوریلُونا نِکراسووا
• چراغ‎دان (ج1، ص451)؛ بختیار باباجانوف، اِلیزاوِتا نِکراسووا
• چشمه ایوب (ج1، ص441)؛ بختیار باباجانوف، آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف، اِلیزاوِتا نِکراسووا
• چلّه (ج1، ص448)؛ بختیار باباجانوف
• الچوکوری (ج1، ص454)؛
• چهل‌تن (ج1، ص449)؛ سرگی آباشین
• چیستوپُل (= چیستای ـ تاتارستان) (ج1، ص453)؛ حنیفه نادروا
• حاجی محمد قدوقی داغستانی آ. ر. شیخ‌سعیداف (ج1، ص222)؛
• حج از روسیه (ج1، ص404)؛
• حجره (ج1، ص428)؛ بختیار باباجانوف
• حذیفه بن الیمان (مسجد) (ج1، ص429)؛ حنیفه نادروا
• حسن‌عطا گابشی (ج1، ص101)؛ ر.ر. صالح‌اف
• حسین‌اف، م (ج1، ص429)؛ د. د. عظمت‌اف
• حسینیه (1) (ج1، ص430)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• حسینیه (2) (ج1، ص431)؛ بختیار باباجانوف
• حضرت امام (ج1، ص415)؛
• حظیره (ج1، ص412)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا، بختیار باباجانوف
• حظیره چشمه ایوب (ج1، ص414)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا، بختیار باباجانوف
• حکمت (ج1، ص425)؛ بختیار باباجانوف
• ختم یازدهم (ج1، ص416)؛ سرگی آباشین
• ختنه توی (ج1، ص416)؛
• الخدیر (ج1، ص408)؛
• خواجگان (ج1، ص417)؛ الکسی خیسمتولین
• خواجه اسلام جویباری (ج1، ص138)؛ بختیار باباجانوف، ماریا شوپه
• خواجه عبدالخالق غجدوانی (ج1، ص112)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• خواجه عبیدالله احرار (ج1، ص43)؛ ا.ا. کریموف
• خوشتادا (آبادی در داغستان) (ج1، ص432)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• داغستان (ج1، ص120)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• داملّا (ج1، ص125)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• دانا آتا (ج1، ص125)؛ س.م. دئمیدوف
• دخمه (ج1، ص131)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا
• درپوش (ج1، ص130)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• درویشانه (ج1، ص129)؛ سرگی آباشین
• دلدل علی (مکانی مقدس در دربند) (ج1، ص146)؛ جولیتا مسخیدزه
• دودالانی آیساندیر (عبدالله بخاراچی) (ج1، ص142)؛ ت.ا. اوزدنوف
• دوره (فدیه) (ج1، ص119)؛ سرگی آباشین
• دوکچی ایشان (ج1، ص143)؛ بختیار باباجانوف
• دوکچی ایشان خجوی (ج1، ص145)؛ افتاندیل ارکین‌اف
• الربغوزی، برهان‌الدین (ج1، ص331)؛
• رسولیه (ج1، ص335)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• رقیه (تعویذ، افسون) (ج1، ص336)؛ بختیار باباجانوف،
• رمضان (مسجد) (ج1، ص333)؛ حنیفه نادروا
• روحانیت مسلمان (ج1، ص286)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• رونقی، فیض‌الله (ج1، ص332)؛ بختیار باباجانوف
• رینات (ج1، ص335)؛ حنیفه نادروا
• زمخشری (ج1، ص149)؛ انَس خالدوف
• زنجیرلی مدرسه (باغچه‌سرای) (ج1، ص153)؛
• زنگی آتا (ج1، ص150)؛ سرگی آباشین
• زین‌الله رسول‌اف (ج1، ص334)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• سادات ترمذ (ج1، ص338)؛ بختیار باباجانوف
• ساکت (ج1، ص363)؛ سرگی آباشین
• سای‌ییل (سای‌ایل بایرام) (ج1، ص342)؛ بختیار باباجانوف
• سفید بُلَند (ج1، ص350)؛ سرگی آباشین
• سگنه (گور دخمه) (ج1، ص337)؛ بختیار باباجانوف، اِلیزاوِتا نِکراسووا
• سلطان سادات (ج1، ص367)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا، بختیار باباجانوف
• سلیمان‌اف، عبدالوهاب (ج1، ص367)؛ د. د. عظمت‌اف
• السمرقندی (علاءالدین محمد) (ج1، ص346)؛
• السمعانيّه (ج1، ص342)؛
• سنت‌پیترزبورگ (ج1، ص347)؛ انَس خالدوف
• سیت نجپی (/سید نجفی) (ج1، ص362)؛ س.م. دئمیدوف
• شاه مردان (ج1، ص460)؛ سرگی آباشین
• شمائیل (ج1، ص457)؛
• شمس الأئمة (ج1، ص459)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• شولان (ج1، ص462)؛ س.م. دئمیدوف
• شیخ آل‌اف (ج1، ص463)؛ س.م. دئمیدوف
• صدر ضیا (محمد شریف جان مخدوم) (ج1، ص341)؛
• صفر کاچتی (/صفر چیقدی) (ج1، ص349)؛
• صلاح‌الدین مجیدی (ج1، ص246)؛
• صوفی (ج1، ص369)؛ سرگی آباشین
• ضیا کمالی (ج1، ص178)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• عادت (نهادی مردمی) (ج1، ص22)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• عالمجان البارودی (ج1، ص53)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• عالیه (ج1، ص109)؛ پ. آ. اوتیابای کریمی؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• عبدالرحیم البلغاری (ج1، ص74)؛ میخائیل کمپر
• عبدالرحیم باب (ج1، ص15)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• عبدالرشید ابراهیموف (ج1، ص154)؛
• عبدالسلام عبدالرحیموف (ج1، ص103)؛ د. د. عظمت‌اف
• عبدالله آپانایف (ج1، ص34)؛ ر.ر. صالح‌اف
• عبدالناصر قرصاوی (ج1، ص230)؛
• عبیدالله الاعرج (ج1، ص36)؛ بختیار باباجانوف، آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• عثمان‌اف، خیرالله (ج1، ص397)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• عثمانیه (ج1، ص396)؛ ، مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• عجم (ج1، ص26)؛ د. عبدالله‌یف
• عشقیه (شطاریه/بسطامیه) (ج1، ص166)؛ بختیار باباجانوف
• عطاءالله بایزیتف (ج1، ص63)؛ رافیق محمدشین
• علاءالدین الکاسانی (ج1، ص184)؛
• علم لدنّی (ج1، ص156)؛ الکسی خیسمتولین
• علی کایایف (ج1، ص192)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• العیاشی (ج1، ص29)؛ استانیسلاو پروزوروف
• غازی محمد داغستانی (ج1، ص104)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• فخرالدین‌اف، رضاءالدین (ج1، ص400)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• فراکسیون مسلمانان [دومای دولتی روسیه] (ج1، ص278)؛
• فطرت (ج1، ص402)؛
• الفقّاعی (ج1، ص403)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• فقیری (ج1، ص399)؛ بختیار باباجانوف
• قارغالی (باشقوردستان) (ج1، ص183)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• قاری (ج1، ص216)؛ سرگی آباشین
• قاف (کوه) (ج1، ص185)؛ جولیتا مسخیدزه
• قرآن بایسنقری (ج1، ص201)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• قرآن در روسیه (ج1، ص201)؛
• قربان مراد ایشان (مکانی مقدس در اطراف گؤک‌تپه ترکمنستان) (ج1، ص229)؛ س.م. دئمیدوف
• قربانعلی‌اف‌ها (خاندانی اهل علم باشقورد) (ج1، ص228)؛
• قریم (=شبه جزیره کریمه) (ج1، ص216)؛
• قزاقستان (ج1، ص169)؛
• قفّال شاشی (ج1، ص189)؛
• قفقاز شمالی (ج1، ص353)؛
• قلندریه (ج1، ص177)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• قول شریف (مسجد) (ج1، ص224)؛ حنیفه نادروا،
• قیرخ‌لار (زیارتگاه قبرستانی مجاور دیوار شمالی دربند، روبروی دروازه قیرخلار قاپی) (ج1، ص235)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• قیز بی‌بی (خانقاه زنانه ـ ازبکستان)‌ (ج1، ص233)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا
• قیزیل‌اینو (ج1، ص176)؛ حنیفه نادروا
• کاراچای (بخشی از جمهوری قاراچای ـ چرکس) (ج1، ص180)؛ ت.ا. اوزدنوف
• کاروان‌سرای (ج1، ص179)؛
• کاظم مچیلانی (ج1، ص267)؛ جولیتا مسخیدزه
• کبرويّه (ج1، ص220)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• الکدری (حسن افندی داغستانی) (ج1، ص30)؛ آ. ر. شیخ‌سعیداف
• کشنه (معماری یادبود مقابر اوائل مسلمانی ترکها در آسیای میانه و ایدیل ـ اورال؛ از کشنه‌های معروف: بندربیکه، قیزیل مچید، تمرلان، تربه‌خانه، حسین‌بک) (ج1، ص237)؛
• الکلابادی (ج1، ص176)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• کُلال، سید امیر (ج1، ص224)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• کونتا-حاجی کیشی (ج1، ص227)؛ جولیتا مسخیدزه
• کوو آتا (ج1، ص200)؛ س.م. دئمیدوف
• کیست‌ها/کیستین‌ها (گروهی قومی در گرجستان) (ج1، ص197)؛ جولیتا مسخیدزه
• کیشکار (قیش‌قار، روستایی در بخش آرچه تاتارستان) (ج1، ص232)؛ حنیفه نادروا
• الکیکونی (ابومحمد مدنی ککنی داغستانی) (ج1، ص194)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• کیمیای سعادت (ج1، ص196)؛ الکسی خیسمتولین
• گل سرخ (مراسم) (ج1، ص114)؛ بختیار باباجانوف
• گلشنیه (ج1، ص117)؛ نسرین الکساندروا
• گؤزلی آتا (ج1، ص111)؛ س.م. دئمیدوف
• لبِ حوض (ج1، ص243)؛ اِلیزاوِتا نِکراسووا
• لطف‌الله چوستی (ج1، ص242)؛ بختیار باباجانوف
• لوح (ج1، ص241)؛
• مامموس لکزی دربندی (ج1، ص240)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• المبيّضه (ج1، ص273)؛
• مثنوی‌خوانی (ج1، ص261)؛ بختیار باباجانوف
• مجدّديّه (ج1، ص274)؛ بختیار باباجانوف
• مجله اسلام (=اسلام مجله‌سی) (ج1، ص161)؛
• محکمه شرعیه (ج1، ص263)؛ ولادیمیر بابرونیکف
• محمد پارسا، خواجه (ج1، ص293)؛ آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف،
• محمد دربندی (ج1، ص126)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• محمد رفیع آ. ر. شیخ‌سعیداف (ج1، ص296)؛
• محمد غازی سمرقندی (ج1، ص292)؛ بختیار باباجانوف
• محمود خواجه بهبودی (ج1، ص70)؛ س. آ. دودوانون
• مخدوم اعظم (سید احمد خواجگی بن جمال‌الدین کاسانی ده‌بیدی) (ج1، ص262)؛ بختیار باباجانوف
• مخدوم معظم (ج1، ص245)؛ س.م. دئمیدوف
• مدرسه آپانایف (ج1، ص35)؛ رافیق محمدشین، ر. ر. صالح‌اف، ر.ر. خیرالدینوف
• مدرسه محمّدیه ، ر.ر. صالح‌اف ، (ج1، ص297)؛
• مرثیه (ج1، ص259)؛
• مرجانی، شهاب‌الدین (ج1، ص257)؛ انَس خالدوف
• مرجانی؛ نام مسجد (ج1، ص256)؛ حنیفه نادروا
• مسجد ایسکی تاش (ج1، ص160)؛ حنیفه نادروا
• مسجد آپانایف (ج1، ص35)؛ حنیفه نادروا
• مسجد جامع (ج1، ص147)؛ حنیفه نادروا
• مسجد زاکاباننا (ج1، ص148)؛ حنیفه نادروا
• مسجد عظیم‌اف (ج1، ص27)؛ حنیفه نادروا
• مسجد علی‌اف (در کازان) (ج1، ص108)؛ حنیفه نادروا
• مسجد نورالله (ج1، ص362)؛ حنیفه نادروا
• مسکره (/مچکره؛ روستایی در تارستان) (ج1، ص260)؛ حنیفه نادروا
• مسکو (ج1، ص269)؛
• مشرب (شاه مشرب نمنگانی) (ج1، ص266)؛
• مصلّا (ج1، ص277)؛
• مصلّا مروه (ج1، ص278)؛
• معراج؛ نام مسجدی در روستای بالتاسی ـ تاتارستان (ج1، ص268)؛ حنیفه نادروا
• مقبره (ج1، ص249)؛
• مقبره شرقی (شهر بلغار) (ج1، ص100)؛ حنیفه نادروا
• مکتب (ج1، ص250)؛
• مناره کوچک (کیچی مناره ـ در بلغار) (ج1، ص253)؛ حنیفه نادروا
• منصور (شیخ اوچرمان) (ج1، ص254)؛ جولیتا مسخیدزه
• موسی جارالله بیگی‌یف (ج1، ص67)؛ مارسیل نورالله‌اویچ فرْخشاتوف
• موسی خان خواجه ده‌بیدی (ج1، ص276)؛ بختیار باباجانوف
• مَهر (مهریه) (ج1، ص265)؛
• نارمات غلام آتا (ج1، ص114)؛ بختیار باباجانوف، آشیربک قربانوویچ مؤمن‌اف
• نجم‌الدین کبری (ج1، ص219)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• ندیرخان دُملا (ج1، ص312)؛
• النسبه (ج1، ص311)؛ الکسی خیسمتولین
• نشریه الاصلاح (ج1، ص161)؛
• نقشبند (بهاءالدین محمد بخاری) (ج1، ص299)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین، اِلیزاوِتا نِکراسووا،
• نقشبندیه (ج1، ص306)؛ اولگ فِدوروویچ آکیموشکین
• نکاح (ج1، ص310)؛
• نماز (ج1، ص308)؛
• نمازگاه بخارا (ج1، ص309)؛
• نمازگاه قَرشی (ج1، ص309)؛
• نوگای‌ها (نوغای‌ها) (ج1، ص311)؛
• وهابی‌های قفقاز شمالی (ج1، ص84)؛ ولادیمیر بابرونیکف، آ. آ. یارلیکاپوف
• ویس حاجی (ج1، ص91)؛ جولیتا مسخیدزه
• هزاره (ج1، ص411)؛ لوتس ژهاک
• هندوستانی (ج1، ص426)؛ بختیار باباجانوف،
• یوسف الورّاق (ج1، ص84)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف
• یوسف لکزی (ج1، ص238)؛ علی‌اکبر علی‌اکبراف

چاپ‌ها

• اسلام در سرزمین امپراتوری سابق روسیه: فرهنگ دایرةالمعارفی (ج1) / گردآوری، ویراستاری، نگارش مقدمه: استانیسلاو پروزورف، مشاور علمی اولگ آکیموشکین، ولادیمیر بابرونیکوف و انس خالداف؛ نمایه‌سازی الکسی خیسمتولین؛ مسکو: نگارشهای شرقی، 2006، 655ص، شابک: 5-02-018420-9:

Ислам на территории бывшей Российской империи: Энциклопедический словарь. Том I / Составитель и ответственный редактор — С.М.Прозоров; научные консультанты — О.Ф.Акимушкин, В.О.Бобровников, А.Б.Халидов; указатели — А.А.Хисматулин. M.: Восточная литература, 2006. 655 с.: ил. ISBN 5-02-018420-9 (в пер.)