سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت)
کنشهای بیشتر
در زمان بسته بودن دانشگاهها یكی از بحثهای عمده ستاد انقلاب فرهنگی آن روز، این بود كه دانشگاه بر چهار ركن عمده استوار است: ١) برنامه، ٢) استاد، ٣) دانشجو، ٤) كتاب، و برای هر كدام از این چهار ركن چارهاندیشی شد.
در باب تهیه و تدوین و نشر كتب دانشگاهی مركز نشر دانشگاهی تأسیس شد و چنانكه میدانیم تاكنون فعالیتی چشمگیر داشته و خلأهای فراوانی را پر كرده است. اما از آنجا كه انقلاب اسلامی ما، در بن و بنیاد انقلابی فرهنگی است و در انقلاب فرهنگی، سهم عمده بر عهده علوم انسانی است، در تاریخ ۱۳۶۳/۱۲/۷ در سیزدهمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی ـ كه جایگزین ستاد انقلاب فرهنگی بود ـ موضوع تأسیس سازمانی مستقل به نام سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) به لحاظ اهمیت به تصویب رسید، با این هدف كه در زمینه علوم انسانی ـ بهویژه از نظر پیوند آنها با مسائل اسلامی ـ به تدوین كتب مبنایی ـ از قبیل مبانی اقتصاد اسلامی، مبانی حقوق اسلامی، سیاست اسلامی، فلسفه سیاست و ... ـ و نیز كتب درسی برای دانشگاهها بپردازد.
این سازمان با نام «سازمان مطالعه و تدوین كتب علوم انسانی دانشگاهها» كه اختصاراً «سمت» نامیده میشود، پس از كسب مجوزهای قانونی، از اواسط سال ۱۳۶۴ به عنوان یكی از سازمانهای وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری تنها با دریافت یك میلیون تومان اهدائی سراسر بركت حضرت امام (ره) فعالیت خود را آغاز كرد. در زمان جنگ تحمیلی و بعد از آن، در بحران فراز و نشیبها با عنایت خداوند و با پشتیبانی معنوی و تدریجاً مادّی مسئولان گرانقدر نظام و نیز با همكاری خالصانه و ایثارگرانه گروهی از استادان، مسئولان پژوهشی و اجرایی، توانست در حدّ مقدور خدمتی بزرگ ـ امّا نه در خور ملّت بزرگ و سرافراز ایران ـ به دانشجویان بزرگوار و به فرهنگ كشور عرضه كند. امید است در آینده نزدیك هم به لحاظ كیفی و پرداختن به كارهای مبنایی و هم از نظر كمّی و رفع بیشتر نیاز دانشجویان و سایر خوانندگان گامهای بلندتری بردارد.
ریاست سازمان را از ابتدا تا کنون دکتر احمد احمدی بر عهده داشته است.
نگاهی به عمدهترین فعالیتهای «سمت»
- تشکیل 35 گروه تخصصی از آغاز تأسیس تا کنون به منظور مدیریت تولید محتوای علمی دانشگاهی در حوزههای مختلف علوم انسانی و اسلامی ؛
- تولید محتوای علمی بیش از 2060 عنوان كتاب مبنایی ، درسی و كمكدرسی دانشگاهی بر اساس فرآیند خاص تولید محتوای علمی ؛
- ویرایش و آماده سازی 2080 عنوان کتاب با عنایت ویژه به امر ویرایش محتوای ، ادبی و فنی ؛
- تدوین 178 عنوان کتاب آموزش زبان انگلیسی تخصصی (ESP) در همه رشته های دانشگاهی ( اعم از علوم انسانی و غیر آن ) متناسب با ارزشهای اسلامی و بومی ؛
- بررسی و ارزیابی بیش از 4400 طرح اولیه اثر اعم از تصنیف ، تألیف و ترجمه در حوزه علوم انسانی و اسلامی ؛
- انعقاد بیش از 2310 قرارداد کتاب صنیفی ، تألیفی و ترجمه در حوزه علوم انسانی و اسلامی ؛
- تجدید چاپ بیش از 500 عنوان کتاب در هر سال به همراه بازنگری حداقل 15 درصد آن ؛
- عرضه بیش از 38 میلیون نسخه كتاب به جامعه دانشگاهی با قیمتی از یك دوم تا حدود دو سوم و سه پنجم بهای بازار به جامعه دانشگاهی ؛
- ارتباط علمی با بیش از 2500 فرهیخته ، صاحبنظر و استاد دانشگاه و حوزه در عرصههای مختلف علوم اسلامی و انسانی ؛
- تشكیل و راهاندازی مركز تحقیق و توسعه علوم انسانی «سمت» به منظور تحقیق و پژوهش در زمینه تولید و استانداردسازی منابع دانشگاهی علوم انسانی در سه گروه پژوهشی که در 8 آبان 95 به پژوهشکده ارتقا یافته است ؛
- انعقاد قرارداد 137 طرح پژوهشی ( 100 مورد پایان یافنه و 37 مورد در حال اجرا ) ؛
- انتشار 39 شماره نشریه ، ابتدا با نام سخن سمت و از 1388 با نام عیار ، و از دیماه 1391 با هدف تغییر وضعیت و تبدیل به فصلنامه علمی ـ پژوهشی با نام پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی ؛
- ارائه و اجرای طرح مشاركت با دانشگاهها و مراكز پژوهشی و حوزههای علمیه در سال 1376 به منظور تشریک مساعی با این مراکز و به کارگیری امکانات موجود در مسیر اهداف مشترک برای تولید منابع مبنایی ، درسی و كمكدرسی مورد نیاز ؛
- انعقاد تفاهمنامه همكاری با 142 مرکز و چاپ و عرضه حدود 310 عنوان کتاب با شمارگانی بیش از 2/5 میلیون نسخه به جامعه علمی کشور ؛
- در راستای مأموریتهای محوله به «سمت» در امور بینالملل انعقاد 28 موافقتنامه همكاری دو جانیه با دانشگاهها و مراكز علمی افغانستان ، تاجیکستان ، آذربایجان ، آلمان ، روسیه ، عراق ، لبنان ، سوریه ، ترکیه و چین ؛
- تألیف و ترجمه 36 عنوان کتاب درسی دانشگاهی و مبنایی علوم انسانی در چهارچوب همکاری با مراكز دانشگاهی و پژوهشی سایر كشورها ( 17 عنوان به زبان روسی ، 8 عنوان به انگلیسی ، 16 عنوان به عربی ، 3 عنوان به آذری ، 3 عنوان به چینی و 1 عنوان به اردو ) ؛
- تهیه، تدوین و چاپ 18 عنوان کتاب آموزشی و كمكآموزشی برای کرسیهای زبان فارسی ، ایرانشناسی ، اسلامشناسی و شرقشناسی در سایر کشورها ؛
- چاپ 59 عنوان کتاب و اهدای دهها هزار نسخه از کتابهای این سازمان به کتابخانهها و دانشگاههای افغانستان تاکنون در راستای همکاریهای علمی و فرهنگی با کشور افغانستان از طریق تأمین منابع درسی دانشگاهی و حمایت از آثار اساتید افغانستانی، با توجه به خط و زبان مشترک با کشور افغانستان؛
- حضور فعال سازمان «سمت» با هدف تحقق وظیفه اطلاعرسانی، فرهنگسازی و بازاریابی آثار و تولیدات خود، سالانه به طور متوسط در دو نمایشگاه بینالمللی كتاب از آن جمله شركت در نمایشگاههای بینالمللی كتاب افغانستان ، ترکمنستان ، روسیه ، لبنان ، انگلستان ، ترکیه ، آلمان ، مصر («سمت» در برنامه بلندمدت خود مصمم است حضورش را در نمایشگاههای مهم بینالمللی پررنگتر و تأثیرگذارتر نماید . ) ؛
- سرمایهگذاری و فراهم كردن امكانات فیزیكی ، سختافزاری و نرمافزاری و تجهیزات لازم برای توسعه كار كه هزینههای آن از محل درآمد اختصاصی سازمان تأمین شده و كمترین اتكا را به بودجه دولتی داشته است ؛
- تربیت دهها نیروی متخصص و کارشناس در امر ویرایش ، آمادهسازی و تولید کتاب دانشگاهی ؛
- راهاندازی وبسایت به نشانی www.samt.ac.ir در سال 1381 با هدف ارائه خدمات و عرضه به روز اطلاعات کتابها و اخبار سازمان در آن و دریافت نظرات مخاطبان و ارائه آن به 4 زبان فارسی ، عربی ، انگلیسی و روسی (که دربین دانشگاهها و مراکز پژوهشی وبسایت 4 زبانه بسیار نادر است .)؛
- راهاندازی کانال کتابها و فعالیتهای «سمت» و صفحه این سازمان در اینستاگرام و آپارات ؛
- برگزاری 41 همایش ، نکوداشت و نشست علمی و کارگاه آموزشی مستقل و 24 همایش و نکوداشت مشترک ؛
- انتشار 75 شماره خبرنامه سمت .
برخی افتخارات «سمت»
• ناشر برگزیده سالهای ۱۳۷۶ ، ۱۳۷۹ ، ۱۳۸۱ ، ۱۳۸۳ ، ۱۳٨٩ ، ۱٣٩۱ و شایسته تقدیر 1396 .
• برگزیده شدن دو طرح پژوهشی «سمت» با عنوان گزارش و ویرایش شاهنامه : نامه باستان در 9 جلد و تاریخ هنر اسلامی در 5 جلد در جشنواره خوارزمی ، سال 1386 .
• برگزیده شدن 171 عنوان از کتابهای «سمت» و دریافت جوایز کتاب سال ، کتاب فصل و دیگر جوایز معتبر ملی .
• تجلیل از مقام علمی حجت الاسلام و المسلمین دکتر احمد احمدی : 1. در سومین جشنواره بین المللی فارابی از نظر مجموعه آثار و خدمات علمی ، 1388، 2. در همایش ملی «کرسیهای نظریه پردازی ، نقد و مناظره» به عنوان یکی از 20 نظریه پرداز برتر کشور ، 1393، 3. در ششمین مراسم جایزه علمی «استاد دكتر علیمحمد كاردان» ، 1394، 4. در هفتمین گردهمایی اساتید علوم عقلی در مجمع عالی حکمت اسلامی ، 1394، 5. در نکوداشت ایشان در دانشگاه تربیت مدرس.
• تقدیر از خدمات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها ( سمت ) در تولید کتابهای درسی برای دانشگاههای منطقه اکو توسط مؤسسه فرهنگی اکو به عنوان تنها سازمان انتشارات دانشگاهی در سطح منطقه که به صورت اختصاصی به انتشار کتب درسی و دانشگاهی پرداخته و کتب مختلفی به زبانهای رایج منطقه اکو از جمله 59 عنوان کتاب دانشگاهی برای تدریس در دانشگاههای افغانستان، منتشر نموده است ؛
• معرفی شده به عنوان سازمان برتر در نمایشگاه جامع دستاوردهای سی ساله وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری ، سال 1387.
• رتبه اول در حوزه سازمانهای وابسته به وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری و رتبه دوم در زمینه توانمندسازی در اولین جشنواره تجلیل از روابط عمومیهای برتر دانشگاهها ، مراكز پژوهشی و فناوری و سازمانهای مرتبط ، سال 1388.
• برگزیده در زمینه توانمندسازی و ارتقای روابط عمومیها در سومین و چهارمین جشنواره روابط عمومیهای برتر دانشگاهها ، مراكز پژوهشی و فناوری و سازمانهای مرتبط ، سالهای 1389 و 1390.
• موفق شدن نشریه « پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی » وابسته به مرکز تحقیق و توسعه علوم انسانی سازمان به كسب اعتبار علمی ـ پژوهشی از وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری ؛
• ناشر برگزیده در نهمین نمایشگاه كتاب استانی ایلام ، 1394 ؛
• غرفه برگزیده در بیست و دومین نمایشگاه بینالمللی كتاب تهران ، 1388 .