امری شیخسعیداف
زبانهای بیشتر
کنشهای بیشتر
| امری شیخسعیداف |
|---|
 |
امری رضایویچ شیخسعیداف (Амри́ Рза́евич Шихсаи́дов) شرقشناس، تاریخدان، اسلامشناس؛ دارای دکتری علم تاریخ، پرفسور، همکار سرآمد علمی انستیتو تاریخ، باستانشناسی و قومنگاری مرکز علمی داغستان آکادمی علوم روسیه ـ مخاچ قلعه.
تحصیلات
وی در 20 مارس 1928 در شهر تاریخی دربند به دنیا آمده بود و از نوادگان رهبر فکری امامت قفقاز شمالی، ماگومد یاراقسکی و دانشمند و آموزگار مشهور حسن افندی القدارسکی است. پدر عمری رضایویچ، رضا شیخسعیداف، اولین کمیسر خدمات درمانی در داغستان بود.
وی 1945 دوره متوسطه را در روستای کاسومکنت به پایان برد و شش سال بعد، وارد انستیتو شرقشناسی دانشگاه دولتی لنینگراد شد و در درس اساتید مشهوری چون: Iیگناتی کراچکوفسکی، هوسپ اوربلی، واسیلی الکسییف، ویکتور ژیرمونسکی، واسیلی اشترووه، ولادیمیر بلیایف،الکساندر فریمان، ولادیمیر بلیایف، الکساندر یاکوبفسکی و دیگران بهره برد. وی از سال 1954 در انستیتو تاریخ، باستانشناسی و قومنگاری مرکز علمی داغستان آکادمی علوم روسیه ـ مخاچ قلعه کار کرد. و از سال 1999، او سرپژوهشگر این انستیتو است. از سال 1973 تا 1999 وی ریاست بنیاد نسخ خطی انستیتو تاریخ، باستانشناسی و قومنگاری مرکز علمی داغستان آکادمی علوم روسیه ـ مخاچ قلعه را بر عهده داشت.
وی در سال 1963 از تز نامزدی خود با عنوان "اسلام در داغستان قرون وسطا" دفاع کرد و در سال 1976 از رساله دکتری خود با عنوان "داغستان در قرون 10 -14میلادی. برپایه مشخصههای اقتصادی ـ اجتماعی" دفاع نمود.
افتخارات
این استاد و شخصیت خدمتگزار علوم فدراسیون روسیه و جمهوری داغستان، برنده جوایز دولت فدراسیون روسیه، عضو انجمن شرقشناسان روسیه، عضوه اتحادیه عربشناسان و اسلامشناسان اتحادیه اروپا، عضو هیئت تحریریه بررسی آسیای میانه ـ لندن (Central Asian Survey (London است.
علایق پژوهشی
تاریخ و فرهنگ داغستان قفقاز و قرون میانه، اسلام و فرهنگ اسلامی، نسخههای خطی به زبان عربی و کتیبههای بناهای تاریخی، منابع عربی در مورد تاریخ ملل قفقاز.
وی حدود 50 سال است که در شناسایی، ثبت، فهرستنگاری نسخههای اسلامی مساجد و مجموعههای خصوصی در مناطق مختلف داغستان فعالیت نمود. آثار مورد مطالعه به زبانهای عربی، ترکی و فارسی و زبانهای بومی داغستان و کتیبه ابنیه اسلامی قفقاز است. در جریان این تحقیقات میدانی، حدود 300 مجموعه خطی شامل بیش از 5000 نسخه قرن دوازدهم - بیستم شناسایی شده است.
فعالیتهای آموزشی
دانش زبانی
آثار
وی مؤلف بیش از 250 اثر علمی شامل 16 تکنگاری مستقل است.
پایاننامه
- داغستان در سدههای 10 -14میلادی. برپایه مشخصههای اقتصادی ـ اجتماعی؛ مخاچ قلعه، 1975؛
کتابها
- اسلام در داغستان سدههای میانه (قرن 7-15)، نشر: مخاچکالا ، 1969؛
- کتیبهها حکایت میکنند، نشر: ماخاچکالا ، 1969؛
- یادمانهای مکتوب داغستان قرن 10-17 به مثابه منابع تاریخی، مسکو: 1984؛
- محمد اوابت آقتاشی، دربندنامه؛ مخاچ قلعه، 1992، ترجمه و توضیحات مقدمه با همکاری گاسان ماگمدویچ اوازایف)
- نگارشهای تاریخی داغستان؛ مسکو: 1993، با همکاری ت. م. آیتبروف و گاسان ماگمدویچ اوازایف؛
- فهرست نسخ خطی عربی و کهنهچاپها: مجموعه ضیاءالدین یوسف حاجی الکوریخی، با حمایت بنیاد مطالعات اسلامی روسیه در سال 2011
مقالات
- متون کتیبههای عربی قرن 11-12 در حصار تازهکشفشدهی بنای یادمانی مجموعه تاریخی باب الأبواب (= دربند) ؛ (آرس اسلامیکا: در بزرگداشت استانیسلاو میخایلوویچ پروزورف / گردآوری و ویرایش علمی میخائیل پیاتروفسکی، علیاکبر علیاکبراف. مسکو: نائوکا ـ انتشارات واستوچنایا لیتراتورا، 2016، 871ص: صص798-818). / مرتضیعلی گاجییئو (حاجییئو) ؛ امری شیخسعیداف ؛ علیاکبر علیاکبراف